Serwis poświęcony projektowi rozporządzenia o 28. reżimie prawa spółek (EU Inc.), czyli nowej formie spółki dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w kilku państwach Unii Europejskiej.
O projekcie
Przedsiębiorstwo rozwijające się w więcej niż jednym państwie członkowskim zakłada dziś spółkę w każdym z nich albo buduje strukturę holdingową. Obie drogi mnożą to samo: rejestry, statuty, formy notarialne, dokumentację inwestycyjną i koszt doradztwa w każdej jurysdykcji z osobna. Komisja szacuje, że jednolite ramy korporacyjne zmniejszą obciążenia administracyjne o 328 do 440 milionów euro w ciągu dziesięciu lat.
Projekt EU Inc. ma zastąpić tę konstrukcję jedną formą prawną: jedna rejestracja, jedno prawo korporacyjne, dwadzieścia siedem rynków.
Ile z tej obietnicy wynika z tekstu projektu, a ile pozostaje deklaracją polityczną, rozstrzyga lektura poszczególnych przepisów.
Dla kogo
Dla założycieli i zarządów spółek, które skalują działalność w kilku państwach Unii: zatrudniają zespoły rozproszone, pozyskują kapitał od funduszy działających transgranicznie i sprzedają na więcej niż jednym rynku krajowym.
Punkty wejścia
- EU Inc. w pigułce: najważniejsze ustalenia w pięciu punktach
- Co to jest EU Inc.: przewodnik po konstrukcji projektu
- Przebieg prac: etap procedury i spory, które przesądzą o kształcie aktu
- Sześć zarzutów wobec projektu: krytyka merytoryczna i jej podstawy
- Art. 103: czego państwo nie będzie mogło wymagać: katalog wymogów zakazanych
- Słownik pojęć: EU Inc., S.EU, EU-ESO, EU-FAST, BRIS, EUID
- FAQ: odpowiedzi na pytania powtarzające się najczęściej
- Materiały: dokumenty źródłowe z sygnaturami
Trzy zastrzeżenia, które wyprzedzają każdą analizę
Opodatkowanie pozostaje krajowe. Poza art. 79, dotyczącym momentu powstania przychodu z opcji pracowniczych, projekt nie reguluje podatków. Wybór państwa siedziby statutowej zachowuje charakter decyzji podatkowej.
Prawo pracy pozostaje krajowe. Zatrudnienie w kolejnym państwie nadal wymaga lokalnych umów, składek i rozliczeń. Partycypację pracowniczą art. 12 wiąże z prawem państwa siedziby statutowej, co stanowi jeden z głównych przedmiotów sporu w Radzie.
Jurysdykcja pozostaje krajowa. Spór korporacyjny rozstrzygnie sąd państwa siedziby, stosując rozporządzenie w ramach własnej tradycji prawnej. Projekt nie tworzy sądu unijnego właściwego w tych sprawach.
Prawo krajowe
Rozporządzenie pozostawia prawu krajowemu wszystko, czego nie reguluje (art. 4). Skutki tego odesłania różnią się między państwami członkowskimi i nie da się ich opisać raz dla całej Unii.
Teksty w kategoriach podstawy, porównania, podatki, finansowanie oraz ryzyka i spory opisują sam projekt i prawo Unii, więc zachowują ważność niezależnie od państwa rejestracji. Kategoria prawo krajowe zawiera analizy odnoszące projekt do jednego porządku prawnego; każda z nich wskazuje jurysdykcję w tytule i w nagłówku.
Serwis opisuje projekt, a nie obowiązujące prawo
EU Inc. nie istnieje jako forma prawna. Komisja Europejska złożyła projekt rozporządzenia 18 marca 2026 r. (COM(2026) 321 final, procedura 2026/0074(COD)). Postępowanie znajduje się w pierwszym czytaniu. Rejestracja spółki EU Inc. nie jest możliwa. Stan na 15 października 2026 r.