Lead

EU Inc. nie otrzymałaby jednolitego europejskiego prawa upadłościowego. Projekt Komisji proponuje węższy instrument: uproszczone postępowanie likwidacyjne dla niewypłacalnych, innowacyjnych startupów działających w tej formie. Nie każda spółka EU Inc. mogłaby z niego skorzystać.

TL;DR

• Rozdział X projektu dotyczy wyłącznie EU Inc. spełniających definicję innowacyjnego startupu; odesłanie do dokumentu definiującego tę kategorię pozostawia ważną niewiadomą.
• Wniosek mógłby złożyć dłużnik albo wierzyciel. Co do zasady powołuje się zarządcę, z możliwością wniosku o odstąpienie.
• Sześć miesięcy to projektowany termin zakończenia, a nie gwarantowany czas każdej likwidacji. Możliwe jest przedłużenie i przejście do zwykłego postępowania.
• Przepisy są przedmiotem negocjacji, nie obowiązują. Stan prac.

Która spółka weszłaby do uproszczonej procedury

Art. 88 i 89 wniosku Komisji COM(2026) 321 final ograniczają rozdział X do niewypłacalnych EU Inc., które są innowacyjnymi startupami. W tym postępowaniu chodzi o spółkę, która zasadniczo nie potrafi spłacać długów w terminie. Państwa członkowskie miałyby określić proste, możliwe do ustalenia warunki oceny tego stanu.

Kryterium innowacyjnego startupu jest odrębnym filtrem. Art. 88 ust. 2 projektu odsyła do kryteriów z dokumentu Komisji oznaczonego w projekcie jako C(2026) 1800. Tekst używa w tym miejscu oznaczenia redakcyjnego przyszłego odesłania. Bez ustalenia treści i statusu tego dokumentu nie sposób zamknąć katalogu podmiotów uprawnionych. Sama innowacyjność działalności albo sam wpis jako EU Inc. nie przesądza dostępu do procedury.

Od wniosku do ustalenia wierzytelności

Etap według projektu	Reguła i ograniczenie
Wszczęcie	Art. 92 dopuszcza wniosek spółki albo dowolnego jej wierzyciela, na formularzu standardowym
Zarządca	Art. 90 przewiduje powołanie zarządcy; dłużnik lub wierzyciel mogą wnioskować o odstąpienie, jeżeli spółka wykaże aktualny bilans i złożenie wymaganego sprawozdania rocznego
Egzekucja	Art. 94 przewiduje wstrzymanie indywidualnej egzekucji z mocy prawa albo na podstawie decyzji właściwego organu
Wierzytelności	Art. 95 opiera postępowanie na wykazie i indywidualnym zawiadomieniu znanych wierzycieli; brak sprzeciwu może doprowadzić do uznania wskazanej wierzytelności
Majątek	Art. 96 dopuszcza zakończenie bez sprzedaży aktywów w określonych sytuacjach, np. gdy masa jest pusta albo koszt sprzedaży byłby nieproporcjonalny

Podstawy tabeli: art. 90-96 projektu Komisji. Projekt przewiduje cyfrową komunikację uczestników (art. 91) i aukcje elektroniczne aktywów (art. 97-101). Nie znosi praw wierzycieli do zgłaszania pominiętych wierzytelności i kwestionowania wykazu.

Co oznacza sześciomiesięczny termin

Art. 102 ust. 1 projektu zakłada decyzję o zakończeniu w ciągu sześciu miesięcy od wniosku. Dopuszcza jedno przedłużenie, najwyżej o sześć miesięcy, gdy potrzeba czasu na sprzedaż lub podział środków. Jeżeli termin upłynie bez zakończenia, postępowanie automatycznie zmienia się w zwykłe postępowanie likwidacyjne. Hasło „likwidacja w sześć miesięcy” pomija więc warunek, przedłużenie i możliwość przejścia do innej procedury.

Gdzie pozostaje prawo krajowe

Rozdział X nie przesądza wszystkich przesłanek niewypłacalności ani sposobu rozwiązania osoby prawnej po zamknięciu procedury. Projekt odsyła w tych punktach do prawa krajowego, m.in. w art. 89 ust. 2 i art. 102 ust. 2. Kwestie właściwego państwa i sądu wymagają osobnej oceny według rozporządzenia (UE) 2015/848 o postępowaniu upadłościowym. Samo państwo rejestracji EU Inc. nie powinno zastępować analizy głównego ośrodka podstawowej działalności.

Analiza własna

Wspólny skrót EU Inc. nie usunie różnic między spółkami, które spełniają kryterium innowacyjnego startupu, i pozostałymi. Tym bardziej nie oznacza wspólnego wyniku dla spółek o różnych miejscach zarządu i działalności. To ograniczenie może mieć większe znaczenie dla wierzyciela niż sama szybkość procedury.

Status źródeł: projekt COM(2026) 321 final, art. 88-102, CELEX 52026PC0321. Materiały procedury obejmują także teksty kompromisowe prezydencji Rady. Rozdział o niewypłacalności jest sporny; zakres projektu może się zmienić albo zostać usunięty.